Mędralowa z Przyborowa
- Długość trasy: ok 15 km. (tam i z powrotem), czas przejścia: ok 5 h.,
- Start i koniec wędrówki: parking przy sklepie w Przyborowie,
- Atrakcje na szlaku: Gajdošská strunga (najbardziej na północ wysunięty punkt Słowacji), szałas na Hali Mędralowej oraz miejscowe legendy.
Wycieczka na Mędralową – gdzie zaparkować?
Wędrówkę na Mędralową – szczyt w Beskidzie Żywiecko-Morawskim rozpoczynam w Przyborowie. Przy zlikwidowanym już sklepie, który stanowi dobry punkt orientacyjny i darmowe miejsce postojowe, parkuję moje auto. Stąd wyruszam zielonym szlakiem, który prowadzi przez wiejskie zabudowania i po krótce skręca w lewo w las, na północne stoki Mędralowej.
Podejście przez Czoło i Jaworzynę
Szlak od początku pnie się ostro w górę przez mieszany las bukowo-świerkowy. Moja trasa wiedzie gęstwinami, które oferują przyjemny chłód w ten gorący, lipcowy dzień. Mijam Czoło, a następnie dochodzę do Jaworzyny (997m n.p.m.), skąd roztacza się pierwszy widok na Pilsko i słowackie pasma. Przy dobrej pogodzie w oddali widać nawet Wielki Chocz. Rozległa polana Jaworzyny zachęca do odpoczynku po wymagającym podejściu. Od tego miejsca szlak ma łagodniejszy przebieg, pojawiające się wzniesienia są krótkie i mniej strome.
Przełęcz Głuchaczki i Hala Mędralowa
Po pokonaniu grzbietu docieram do przełęczy Głuchaczki, a następnie wchodzę na rozległą Halę Mędralową. Na wysokości ok 1150 m n.p.m. znajduje się szałas pasterski – prosty, drewniany schron z ławami i miejscem na ognisko. Służy jako schronienie turystyczne i punkt odpoczynkowy. Hala Mędralowa to wyjątkowo widokowe miejsce – przy dobrej widoczności zobaczymy Babią Górę, Pilsko, Tatry i Małą Fatrę. Latem łąka pokrywa się kobiercem górskich ziół i traw.
Gajdšská strunga i Mędralowa (1169m n.p.m.)- najbardziej wysunięty na północ punkt Słowacji
Kilkaset metrów dalej, wzdłuż czerwonego szlaku granicznego, znajduje się Gajdošská strunga. Gajdošská strunga to symboliczny punkt na północy Słowacji, w paśmie Beskidu Żywiecko-Orawskiego, gdzie zbiegają się tradycje dudziarskie trzech regionów: Orawy, Śląska i Małopolski. Znajduje się na żółtym szlaku turystycznym prowadzącym na Modralovą (1168 m n.p.m.), w okolicach wsi Oravská Polhora.
Punkt ten oznaczony jest betonowym słupkiem i znakiem „granica państwa”. Znajduje się tutaj tablica z mapą regionu i opisem, a także obrazy Jana Pawła II i Matki Boskiej Królowej Turzówki. Aby dotrzeć do Gajdošskej strungi przechodzimy przez szczyt Mędralowej. Na jego grzbiecie znajdują się rozległe hale, miejsca odpoczynku i szeroka panorama gór. Stąd widać też dobrze dach opisanej wcześniej chaty. Jest to najwyższy punkt mojej wycieczki.
Powrót do Przyborowa
Tą samą trasą wracam zielonym szlakiem do punktu startowego – sklepu w Przyborowie. Zejście wymaga ostrożności, szczególnie w dolnej, stromej części. Drogę powrotną umila mi widok motyli, było ich naprawdę sporo tego dnia, a pośród nich królowała Rusałka pawik. Polecam wybrać się na ten szlak szczególnie tym, którzy cenią sobie ciszę i samotność.
Z ciekawostek
Udało mi się znaleźć wiele ciakwowstek na szlaku. Na uwagę zasługuje m.in. bogata roślinność. Trasa wiedzie przez zróżnicowane piętra roślinności – od niższych lasów bukowo-jodłowych po górskie hale. Możemy napotkać na takie rośliny jak: zawilec, kokorycz, borówka czernica, goryczka trojeściowa, szczawik alpejski, storczyki. Na hali dominuje macierzanka, krwawnik, dzwonki i lepiężnik.
Sam szałas na Hali Mędralowej też zasługuje na kilka dodatkowych słów. Znajduje się na północno-zachodnim stoku hali, pomieści kilka osób, jest idealny na krótki odpoczynek lub awaryjny nocleg. Obok znajduje się źródło wody. Szałas był wykorzystywany przez pasterzy, a w czasie II wojny światowej przez partyzantów i kurierów przemierzających zieloną granicę.
Natrafiłam również na legendy i lokalne opowieści o Gajdošu i diable a także o duchach strażników granicy.
Gajdoš i diabeł
Pasterz Gajdoš, od imienia którego pochodzi nazwa Gajdošská strunga, miał znać sekretną przełęcz do Słowacji. Podobno zawarł pakt z diabłem, który za wierność pozwalał mu przemierzać bezpiecznie granicę. Gdy złamał umowę , ziemia się rozstąpiła, a Gajdoš zniknął w lesie. Nocą jego duch gwiżdże wiatrem wśród granicznych drzew.
Duchy strażników
Granica była strzeżona od czasów austro-węgierskich. Miejscowi mówią o zjawach z latarniami, które pojawiają się w mglistych porankach i znikają bez śladu.
Podziękowania
trasygorskie.pl dziękują Marcie Stokłosie za kolejny wspaniały wpis. Środki z niego uzyskane pójdą na pomoc potrzebującemu dziecku, a więc podziękowania są podwójne.