Oresnik/Ořešník – fantastyczne widoki na Góry Izerskie
- Czeska część Gór Izerskich obfituje w fantazyjne formacje skalne i ciekawe punkty widokowe,
- W Hejnicach warto zwiedzić miasteczko: Bazylika NMP, domy z konstrukcją ryglową, murem pruskim, przysłupowe, rzeźba pamięci poległych w I Wojny Światowej, kamienny most nad Smedawą z rzeźbą Jana Nepomucena,
- Znajdźcie także czas na łyk kawy i odpoczynek w kawiarni,
- Parking jest płatny, w centrum miasta.
Izerskie buki pod ochroną UNESCO
Narodowy Rezerwat Przyrody Izerskie Lasy Bukowe (Národní přírodní rezervace Jizerskohorské buciny) to około 27 km² najcenniejszych fragmentów czeskich Gór Izerskich. W lipcu 2021 r. Izerskie Lasy Bukowe trafiły na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako pierwszy czeski obiekt przyrodniczy.
Czeskie Góry Izerskie geologiczne leżą w zachodniej części bloku karkonosko-izerskiego – wielkiej układanki tektonicznej, gdzie starsze skały metamorficzne otaczają młodszy granit. Granit „wcisnął się” w skorupę podczas orogenezy waryscyjskiej, zastygł na głębokości, a potem miliony lat erozji odsłoniły go na powierzchni. Stąd w czeskiej części pasma dominują granitowe kopuły i grzędy – idealna sceneria dla naszych ulubionych punktów widokowych. Po czeskiej stronie przeważa granit karkonoski o fakturze od średnio- do grubokrystalicznej, który jest twardy i odporny. Podczas erozji powstają ostańce, wieże i grzędy skalne. Ořešník, Frýdlantské cimbuří, Polední kameny, Černá hora, Holubník – to najlepsze przykłady form erozyjnych.
A teraz najlepsze: tę geologiczną układankę widać gołym okiem. Wystarczy pół dnia pętli Hejnice – Ořešník – Štolpich – Hejnice, żeby zaliczyć granitowe formy, hornfelsowe ściany i wodne rzeźbienie.
Hejnice w pigułce
Wędrówkę zaczynamy z urokliwych Hejnic. Hejnice leżą u północnych podnóży Gór Izerskich (ok. 375 m n.p.m.) i znane są przede wszystkim z Monumentalnej Bazyliki Mniejszej Nawiedzenia NMP.
Dawno temu, gdy Hejnicki Las był gęstym borem, w Lužcu żył ubogi rzemieślnik. Jego żona i dziecko długo chorowali. Pewnego dnia mężczyzna poszedł po drzewo nad rzekę Smědę. Zmęczony przysiadł pod trzema lipami i zasnął. Śniło mu się drzewo skąpane światłem, a na gałęziach – aniołowie. Jeden z nich powiedział: „Jesteś w miejscu umiłowanym przez Boga. Wróć tu z wizerunkiem Matki Bożej, by każdy wędrowiec mógł prosić o łaskę. A w nagrodę twoi bliscy wyzdrowieją.” Obudził się z biciem serca i zrozumiał, że to nie zwykły sen. Przy kolejnej wyprawie do Żytawy kupił drewnianą figurę Maryi. Z czcią umieścił ją w rozwidleniu lipy nad Smědą. I stał się cud: żona i dziecko odzyskali zdrowie. Wieść rozeszła się po dolinie. Do trzech lip zaczęli przychodzić pielgrzymi, a z czasem wyrósł tu kościół, potem bazylika. Tak narodziły się Hejnice – z wdzięczności, nadziei i światła między izerskimi bukami. Najpierw w Hejnicach stanęła drewniana kapliczka (początk XIII w.), potem murowany kościółek. Prawdziwy przełom przyniósł XVII-XVIII wiek: właściciel tych ziem Franciszek Ferdynand Gallas sprowadził franciszkanów, a świątynię przebudowano w barokową bazylikę Nawiedzenia NMP. Od tej pory Hejnice stały się rozpoznawalnym celem pielgrzymek po obu stronach gór.
Rozwój nie omijał Hejnic: rzemiosło, hutnictwo szkła, tekstylia – miasteczko rosło w siłę. Po II wojnie światowej nastały jednak ciężkie czasy: w 1950 r. komunistyczne służby zajęły klasztor, urządzając tu ośrodek internowania zakonników i zakonnic. Mimo tego sanktuarium przetrwało, a po 1989 r. znów ożyło religijnie i kulturalnie.
Dziś Hejnice to spokojne miasteczko u stóp Gór Izerskich, świetny punkt startowy na Ořešník, do wodospadów Štolpichu i bukowych rezerwatów UNESCO. Barokowa bazylika nadal dominuje w panoramie, a legenda o leśnym źródle przypomina, że czasem wielkie historie zaczynają się od małej modlitwy gdzieś między bukami. Dla nas to również wygodny punkt wypadowy: parkingi (płatne), szybkie dojście do szlaków. Z centrum miasteczka kierujemy się na mostek przez Smědę, rzut oka na figurę św. Jana Nepomucena i już łapiemy czerwony szlak.
Ořešník a może Orzech
Nad Hejnicami wyrasta granitowa grzęda Ořešníka (800 m n.p.m.). Nazwa nieprzypadkowa – z daleka skała przypomina rozłupany orzech włoski. Wejście do punktu widokowego zajmuje z grubsza 2 h. nieśpiesznej wędrówki. Przy wejściu na punkt widokowy znajdziecie stopnie wykute w skale i metalowe poręcze. Ekspozycja jest odczuwalna, ale asekuracja solidna. Osoby z lękiem wysokości mogą odpuścić ostatnie metry i też będą zachwycone.
Zanim jednak dojdziecie do Oresnika po drodze miniecie wiele innych ciekawych formacji skalnych, urocze dolinki i piękne srebrzyste buki. Po drodze do punktu widokowego znajduje się grupa skałek z kilkoma niewielkimi drewnianymi krzyżami, które kryją smutne historie ludzi. Na szczycie Oresnika stoi drewniany krzyż – pamiątka duchowych związków miejsca z klasztorem franciszkanów.
Najlepszy czas na wędrówkę – przy dobrej pogodzie wiosną i jesienią – bukowe lasy „płoną”, a granitowe tarasy nie są śliskie.
Wodospady Štolpichu i Czarny Potok
Wycieczka w formie pętli sama narzuca swój bieg. Trasa od Oreśnika poprowadzi do wodospadu Sztolpiszskiego (Štolpišský vodopád).W dolinach Štolpichu woda rzeźbi granit w kaskady i progi. Najsłynniejszy jest Velký Štolpich – zespół kilku kaskad o łącznej wysokości około 30 m (największa ~4,5 m). Pod samą kaskadą jest platforma z barierkami, a mostki nad górnym progiem pozwalają obejrzeć wodospad od góry. Po drodze miniemy jeszcze kilka mniejszych wodospadów, wiele formacji nazwanych fantazyjnie, a wszystko w otoczeniu kolorowych buczyn izerskich.
Trasa Cesarska, Sisi i ślady ludzi w bukowym morzu
Na stromych zboczach trafice takżę na Štolpišską silnicę – XIX-wieczną „Trasę Cesarską”, dziś nieprzejezdną, ale świetną do wędrówki. Można tam obejrzeć kamienne mury oporowe (z datą 1891) i łagodne zakosy niegdyś przygotowanego szlaku. Tuż przy szlaku znajduje się tablica poświęconą cesarzowej Elżbiecie (Sisi) – pamiątkę odsłoniętą rok po jej zabójstwie w 1899 r., później usuniętą i w XXI w. odtworzoną. Po drodze miniesz też Maiwaldową smrt – skromny pomnik tragicznego wypadku z 1930 r. i wejście do sztolni Rudná jáma – krótkiej, XVI/XVII-wiecznej pamiątki po wydobyciu rudy żelaza .
Pętlę domykamy dochodząc przez Ferdinandov do Hejnic, przez kamienny mostem żegnamy się z Janem Nepomucenem i wracamy na parking. To cudowna, jesienna trasa, przez najpiekniejsze Izerskie buczyny.
